Fullscreen
Loading...
 
Print
Adfer dolydd traddodiadol Cymru
 
Gallai dolydd gwair traddodiadol yn llawn pryfed a blodau’r gwanwyn ddod yn amlwg unwaith eto yng Nghymru.

 Mae Cyngor Cefn Gwlad Cymru yn cydweithio â Flora locale, yr elusen blodau gwyllt sy’n hybu bioamrywiaeth a planhigion cynhenid, ar broject i adfer ac ailsefydlu dolydd gwair traddodiadol yng Nghymru.

 Esboniodd y swyddog project James Robertson, botanegwr arbenigol sy’n ffermio ar Ynys Môn: “Mae dolydd llawn blodau wedi dod yn elfennau prin ym maes amaeth, rhywbeth oedd yn arfer bod yn gyffredin iawn ar ffermydd. Mae dolydd gwair traddodiadol, sy’n cynnwys amrediad eang o berlysiau, yn darparu diet iachus ar gyfer defaid a gwartheg”.

 Mae adfer ac ailsefydlu porfeydd yn llawn gwahanol rywogaethau, fel dolydd gwair, yn flaenoriaeth i Gynllun Bioamrywiaeth y Deyrnas Unedig. Yn ôl adroddiad gan y Cyngor Cefn Gwlad yn 2004 mae 75% o laswelltiroedd niwtral (dolydd gwair traddodiadol) yn dirywio’n ddifrifol. Roedd y rhesymau’n cynnwys tan a gor-bori, rhywogaethau ymledol a rheolaeth wael.

 Amcanion y project, a gyllidwyd gan y Cyngor Cefn Gwlad, yw clustnodi dolydd y gellid defnyddio i gasglu hadau, a chydweithio ag arbenigwyr lleol a ffermwyr drwy’r wlad i ailgyflwyno dolydd blodau gwyllt traddodiadol.

 “Yr allwedd i’r project yw’r ffermwyr sydd am adfer dolydd gwair traddodiadol ar eu tir,” meddai James. “Bydd rheoli’r dolydd blodau gwyllt sy’n dal yn bodoli yn bwysig, ond ni fydd yn ddigon ar ben ei hun. Wrth gydweithio â ffermwyr a pherchnogion tir, bydd cyfle i gymryd hadau a gwair yn llawn hadau i safleoedd newydd er mwyn adfer prydferthwch a lliw dolydd drwy’r wlad.

 “Rwy’n fach iawn o ddweud fod nifer o ffermwyr eisoes wedi cysylltu â mi i drafod y project,” ychwanegodd James. “Mae lot o ddiddordeb mewn cynnal dolydd, sy’n elfen hanesyddol o ffermio, ac mae llawer am eu gweld yn rhan o’i ddyfodol hefyd.”

 Yn ystod 2007 bydd y project yn trefnu safleoedd arbennig er mwyn dangos ffermwyr beth sy’n bosibl wrth adfer hen ddolydd gwair. Y gobaith yw bydd hynny’n arwain at gasglu hadau a chywain gwair gwyrdd gan ffermwyr sydd am adfer eu dolydd.

 Fel arfer gwelir dolydd gwair ar bridd cyfoethog, niwtral, gyda phlanhigion fel y bengaled a blodau menyn, llysiau sy’n sefydlogi nitrogen fel meillion coch, meillion gwlanog a thagwyg, a glaswellt megis rhonwellt, melynwellt a chynffonwellt.

 Wrth reoli’r dolydd gwair, bydd llawer o’r planhigion yn parhau yn y glastir, gan adfer pan fydd llai o bori ar y tir. Gwelwyd hynny’n dilyn yr argyfwng clwy traed a genau pan welwyd blodau’n dychwelyd i’r dolydd, gyda phobl yn nodi’r lliwiau cyfoethog roeddent yn cofio o’u plentyndod.


Page last modified on Saturday 28 of April, 2012 16:42:02 BST